Watson: Albert kasua

Konduktismoaren kontua ikazten hari nuen bitartean, bideo hau ikusi nuen eta interesgarria iruditu zitzaidan. Watson-ek  fobien inguruan ikertzen ari zuenean, esperimentu bat egin zuen Albert izena zuen umearekin. Albert 9 hilabete zuen eta ez zuen inolako beldurrik erakusten animali txikiei eta iletsuei. 11 hilabete zituela, arratoi bat erakutsi zioten. Ikustean ez zuen beldurrik izan baina ukitzera zihoenean ikertzailea soinu beldurgarria egin zuen, haurra ikaratuz. Egoera hau berriz errepikatu egin zen, eta azkenean umea arratoia ikustean ikaratzen zen, soinurik ez entzun arren.

Horrela ikusi ahal dugu nola  estimulu baldintzatu bat (arratoia) estimulu ez baldintzatu batekin (soinu beldurgarria) errepikapenen bidez asoziatzen dira, hainbeste zein estimulu baldintzatuaren presentzia ez baldintzatuaren estimulua eragiten duela.

BULLYING

Irakasleak izango garelakoan, bullying-a bezalako gaiei buruzko informazioa jasotzea garrantzi handikoa dela uste dugu, izan ere gero eta kasu gehiago agertuz joan dira azken aldi honetan. Instituto de la Juventud-ek (INJUVE) egindako galdetegi baten bidez jakin dugu %3 batean hasi dela kasu hauen portzentajea aurten. Gainera, jakin izan dugu ere ikasleen %16 batek onartzen duela bere parte hartzea intimidazio prozesu hauetan.

Bullying hitzak ingelesez intimidazioa esan nahi du;  hitzak erreferentzia egiten dio aktitude agresibo guztiei, aktitude hauek errepikakorrak eta arrazoirik gabekoak izaten dira. Normalean pertsonak bakar batek  jasotzen ditu horrelakoak talde batetik, baina erasotzailea pertsona bakarra izan ahal da ere eta erasoak jasotzen dituztenak talde bat.

Informazio guzti hau jaso ostean hausnarketara eraman nahi zaituztegu, gure ustez gurasoek eta irakasleek batera lan egin behar dute hau ekiditeko. Astero batzarrak izatea, eta gurasoen parte hartze aktiboa proposatzen ditu guk konponbide bezala. 

Amaitzeko bideo bat ipiniko dugu, bideo honek Estatu Batuetako gazte bat egindakoa. Bideoaren bidez bere egoera zalatu nahi du gazteak, bideoari esker bere egoeraz jabetu dira bai eskola eta bai bere senideak. Ondorio handiak ekarri dizkio grabaketa hau egiteak mutil honi, interneten, youtuben hain zuzen ere, pertsona askok beste bideo baten bidez erantzun diote gazteari. Telebistan agertu da ere, non elkarrizketak egin dizkiote. Interesgarria iruditu zaigu bideo baten bidez sortu izan den zurrumurrua.

ELKARRIZKETAREN ESKEMA

SOROSPEN KURTSOA

Duela gutxi, telebistan berri interesgarri bat entzun genuen, Galiziako eskola batean sorospen klase bat antolatu zuten 8 urteko haurrentzat, familiar, lagun edo ezagun batek istripu edo osasun arazo bat izan ezkero horren aurre egiteko.

Oso interesgarria iruditu zaigu Galizian proposatutako proiektua, hiritarrak garelakoan, osasunerako eskubidea dugu, beraz, osasun arazo baten aurrean nola erantzun beharko genukeen ezinbestekoa dela uste dugu, txikitatik ikasi beharrekoa. Gaur egun eta beti bezala, badira ekiditu zitezkeen istripuak, lehendabiziko gauza babesa da baina behin istripu edo arazo hori gertatu nola erantzun jakin behar dugu horretarako badira gero eta sorospen kurtso gehiago baina gehienak helduontzat daude bideratuta eta haurrei ere eskolan sorospen teknika horiek transmititzea ideia bikaina dela uste dugu, haurrak denbora asko pasatzen baitute haien gurasoekin, aiton-amonekin, neba-arrebekin eta lagunekin eta hauek zaurituak izan ezkero edo gaixorik jarri ezkero, haurrak izango dira irtenbideak bilatu beharko dituztenak, autonomia pixkat hartu eta haiek laguntzeko edozer egin.

Galiziako eskolara gurutze gorriko profesional batzuk hurbildu ziren eta sorospen maniobra batzuk erakutsi zizkieten haurrei, batzuk nahiko sinpleak ziren baina beste batzuk zaitasun handiagokoak: bendaia bat nola jarri, zuri bat nola garbitu, erredura baten aurrean zer egin, mareatuta dagoen pertsona bat nola etzan behar den, intsolazio bat nola ekiditu, erreanimazio kardiobaskularra nola egin behar den, ...

Sorospen kurtso horrekin bizitza asko salbatu daitezke eta ezinbestekoa da haurrak horien berri izatea eta praktikan jartzea beharrezkoa den momentuan horregatik, gure aburuz, eskola guztietan sorospen kurtso bat egitea oso garrantzitsua dela uste dugu, eskolaren funtzio garrantzitsu bat osasuna zaintzea baita eta ez dago osasuna zaintzeko era hobeagorik, gure ondokoa laguntzen.

Ondoren, erreanimazio bat nola egin behar den azaltzen duen bideo bat jarriko dugu, noizbait egoera honen aurrean egongo bagina, nola erantzun beharko genukeen ikasteko balio baitu. Gainera, gurutze gorriaren web orrialdearen helbidea jarriko dugu norbait interesatuta egongo balitz, sorospen tekniken inguruko informazio ugari dago eta.

JOLAS SINBOLIKOAK

 Haur hezkuntzarako jolas garrantzitsuenetakoa da jolas sinbolikoa, horregatik jolas hau umeen lehenengo urteetan nabarmena da eta sei urte arte naguzi izaten da.

Jolas sinbolikoen bitartez, haurrek desioak eta emozioak adierazteko aukera dute. haurrentzako ezagunak diren jokabideak imitatzen saiatzen dira, esaterako, etxetxo txokoan, amen eta aiten jokabideak imitatzen ditzute eta hau egiten ari direnean, jolas sinboliko bat burutzen ari dira.

Jolas mota honen ondorioz, haurrak gaitasun eta ikasketa asko garatu daitezke: amaren rola eta aitaren rola har dezake, sukaldean, janari prestatzean jolasten, haurrak koordinatzen, manipulatzen ikasiko du, lehengaiak ezagutuko ditu, janari gordin eta egosien arteko ezberdintasunaz konturatuko da., haurtxoa zainduko du eta sarritan berau izango da. Maitasuna, harremanak aurkituko ditu,... Horrela, erabiltzen dituzten tresna desberdinak erabiltzen ikasiko dute.

IPUIN MOTOREA

Ipuin motoreak laguntza ikaragarria suposatzen du irakasle askorentzako gorputz-espresioa lantzerako orduan.

  Ipuin guztiak haurren imaginazioa indartzen dute, horregatik, ipuin bat entzuten ari direnean, umeak imaginatzen dute beraiek direla historioko protagonistak. ipuin motoreak protagonista izatea handitu egiten da, haurrari ipuinera, eta irakasleak kontazen ari denari integratu egiten zaio, haurra protagonista izatera bidaliz. horregatik ipuina kontatzen ari denaren eta haurraren artean lotura bat sortzen da. 

Helburu bezala ipuin motoreak, haurraren garapen fisikoa, intelektual, afektiboa, soziala eta morala lantzean datza.

Web horri honetan, hainbat ipuin motoreen adibideak azaltzen dira.adibidez, ipuin batean, haurrak animalien soinuak egin behar dituzte eta haien jokatzeko era antzeztu. beste batean, gorputz atalak lantzen dira, bertan haurrak bakarrik jazten ikasten dute, koloreak, formak, tamainak ere lantzen dira.

Bideo honetan ipuin motorearen adibide bat azaltzen da, bertan umeak "la caza de indios" ipuina lantzen dute, bertan ariketa desberdinak eginez. ariketak egiten dituzten bitartean, azaldu egiten du nora bideratzen diren eta zer egingo duten.

UNIFORMEA BAI?

Eskolan uniformea eramatea, betidanik pil-pilean egon den gai bat da.Uniformea erabiltzearen erabakia, eskolako zuzendariaren eta eskola kontseiluaren esku dago. Hala ere, badira uniformearen aldekoak diren ikasle, irakasle zein gurasoak eta bestetik, hauen kontakoak direnak ere.

Gure esperientziaren arabera, eskola pribatu eta kontzertatuetan, uniformearen erabilera indarra handiagoa duela ikusi dugu. Eskola bakoitzean uniforme ezberdina eramaten da, handitasuna erakusteko tresna bezala erabiltzen dutela uste dugu. Gainera, neska eta mutilen artean ere, bereizketak ematen dira, ikasle guztiek ez dute uniforme bera eramaten, neskak gona eramaten dute eta mutilak ordea, prakak. Hori neska-mutilen rolak eta estereotipoak finkatzea bermatzen du, neska eta mutilen jokaerak era batekoak edo bestekoak izatea sustatzen baitu.

Eskola publikoetan aldiz, askatasun handiagoan hezitzen dira haurrak, edo hori da lortu nahi dena, horregatik, ez da oso ohikoa uniformea eramatea, naturaltasunez hezi nahi dituztelako haurrak, jokaera naturalak bermatu nahi dituztelako eta haur bakoitzaren izaera propioa errespetatu nahi dute. Pertsonalki uzten diete umeei hezten, haien izaera erakusten.

Hona hemen uniformearen aldeko eta kontrako argudioak ematen dituen web orri bat.

Eskola-porrota gainditzen

Eskola-porrotaren zifrak urtetik urtera beldurgarriagoak dira geure artean. Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako (DBHko) laugarren urtea gainditzea lortzen ez duten ikasleak % 31,9 dira, Duela gutxi kaleratutako inkesta batek dioenez. Zer egin dezakegu gisa horretako egoera baten aurrean? 

Lehendabiziko pausoa, eskola porrota gainditzeko arrazoiak bilatzean datza.

·         Familia arloa: Egoera honen aurrean egin beharreko lehenengo gauza, gurasoak, semearen edo alabaren errendimenduari eragin diezaioketen kausa edo arrazoi posibleak detektatzea da.Familian bizi duten giroa izaten da gazteen ikasketetan gehien eragiten duen faktoreetako bat. Esate baterako,  gurasoen jarrera gogor edo zorrotzegia, anai-arreba txikiagoren batek eragindako zeloak, maitasun falta, norbere gaitasun eta ahalmenekiko konfiantzarik eza, etab. izan daitezke eskolako porrotaren arrazoiak. Horregatik, kasu hauetan onena gurasoak seme-alabekin hitz egitea da, inolako mehatxu eta zigorrik gabe, beretzat hain kaltegarria den egoera hori konpontzen saiatzeko. Beste kasu batzuetan, ordea, psikologo edo hezitzaile espezializatuen laguntza eskatzea beharrezkoa da.

·         Motibazio falta: ume batek nota txarrak ateratzeak ez du esan nahi ezinbestean ikasteko gaitasunik ez dutenik, haurra, gogorik gabe dagoenean, oso gauza normala da ikasketetan ere mailarik ez ematea. Egoera horren aurrean, benetan interesatzen zaion gai bat lantzera animatu behar genuke, nahiz eta eskolako gaien artean ez egon. . Kontua da,  gaztearen interesa piztea, eta metodologia akademiko desberdina erabiltzen ikastea. Horrela, hain erakargarriak gertatzen ez zaizkion gaiak ikasten hastea errazagoa gertatuko zaio. 

·         Arazo fisiko edo psikologikoak: arazo hauek ez dira askotan gertatzen, baina ezin dira aldez aurretik baztertu;  izan ere, batzuetan eskolako errendimendu baxua (porrotera iritsi gabe ere) arrazoi fisiologikoengatik izan daiteke: entzumen- edo ikusmen-arazoak, hizketaren ingurukoak, dislexia eta abar.

·         Ikasteko teknika desegokiak erabiltzea: ikasten ere ‘ikasi egiten da’, “Saiatzen naiz, baina ez zait sartzen”, “ez dut ulertzen irakasleak esplikatzen duena” “aurreko egunean ikasi nuenaz ez naiz gogoratzen”. Ziur behin baino gehiagotan entzun ditugula esaldi horiek edo antzeko beste batzuk. Eta ez dira aitzakia hutsak.Sarritan, eskolako porrota kontzeptuak modu egokian ez asimilatzearen ondorioa izan daiteke, ikasten ere ‘ikasi egiten da eta’. Jende guztiak ez daki kontzeptuak modu egokian memorizatzen, ideia nagusiak eta bigarren mailakoak bereizten, gaiak laburtu eta antolatzen eta abar. Horrexegatik, ikastetxe batzuetan jadanik hasi dira ikasleei trebakuntza hori ematen. 

 

Hitz egingo dugun beste gaia, ikasturtea errepikatu behar duen haurra nola barneratzen duen gertakizun hau: eskolako porrota oso nabarmena denean, umeak edo gazteak ikasturtea errepikatzeko aukera planteatu beharko da. Ikastetxeak berak edo tutoreak esango dute erabaki hori hartu beharrezkoa den ala ez.

gertakizun hau ez da zigor bat bezala ikusi behar, ezta porrota bat bezala ere, baizik beste oportunitate bat bezala. Ikasleak nola edo hala, maila gainditzen saiatzea, horretarako mailarik ematen ez duela argi eta garbi ikusten denean, akats handia da. Egoera luzatu eta arazoa okerragotu besterik ez dugu egingo. Erabaki egokia hartzen ez bada, porrota gero eta nabarmenagoa izango da.

           Nahiz eta Haur Hezkuntzako irakasleak izango garen, oso kontzienteak izango gara gu haurrengan dugun paperaz, izan ere, guk egindako lana haurren etorkizunean izango du  eragina eta izan ahal dituzten arazo batzuk Haur Hezkuntzan dute oinarria. beraz, gure lana ere izango da, eskola porrotaren arazoaz kontzienteak izatea.

Eskolak irudimena apurtzen dute.

Bideo honetan Sir Ken Robinsonek azaltzen du nola eskolak haurren irudimena suntsitzen du. Betidanik matematika, ingurumena, hizkuntza,.. garrantzitsuenak izan dira, eta arte eta musika bigarren maila batean jarriz.

Gainera, haur hezkuntzako irakasleei ez zain behar bezalako garrantzia ematen, lan hori mesprezatu egiten zuten. katedratikoen lana errazagoa izaten da izan ere irakasgai bakarra erakusten dute formatuta dauden pertsonei. Haur hezkuntza, umeei formatu behar zaie, bai baloreetan eta beren nortasuna garatzen, hemen garrantzi handia hartzen duten irakasgaiak berriz artea eta musika dira.

Egokitze aldia

Egokitzapen aldiari esaten diogu,haur bakoitzak, ikuspegi emozionaletik bere familiarengandik (guraso edo tutoreengaindik) banatzeak ekartzen dizkion galeraz eta irabaziaz jabetu, banaketa hori bere baitan positiboki ikusi eta horretarako konpentsazioak aurkitzeko behar duen denborari. Horrela ulertuta, edozein adineko haurrak bere adinera egokitutako egokitzapen garaia behar du.

Egokitze aldian  haurrak, gurasoak eta irakasleak dira parte hartzen dutenak. Oraingoan umeen inguruan hitz egingo dugu. Izan ere, haur bati arreta handia eman behar zaio eskolara lehen aldiz joaten denean, haurrak familiaren mundu seguru eta ezagunetik atera behar baitu ezezagun zaion zerbaiti aurre egiteko: pertsona eta toki berriak, gauzatu beharreko zeregin berriak...

Familiatik banatzea ez da beti erraza izaten haurrentzako. Haurrek egokitzeko epe bat behar dute, halako aldi bat non hezitzaileekin lokarri afektiboak ehunduko baitituzte, espazio eta material berriak zein balizko harremanak ikertzen hasteko behar adina segurtasun eta konfiantza eskuratze aldera, eta, horrenbestez, Eskolak eskaintzen dizkien aukerak aurkitzeko.

Beraz, gauza batzuk gainditu beharko dituzte aurrera joateko: 

-Ordura arteko pertsona esanguratsuengandik banatzea, maiz alde baterako dela ulertu gabe.
-Bere ingurunetik irten eta beren afektuetatik urruntzea.
-Erreferentziako pertsona heldu/ak beste haurrekin elkarbanatzea.
-Kanpotik ezarritako ordutegi berria.
-Leku, espazio eta hauen erabilera ezezaguna.
-Nahi ta nahiez, best haur ezezagun batzuekin harremanetan jartzea.
Guzti onek segurtasun eza dakarkio haurrari, mundu berri bati moldatu eta egokitu beharra. Guzti hau ahal den hobekien bideratzen eta gainditzen lagundu behar diogu.

Gehiago sakontzeko hurrengo web orrialdean azaltzen da eskola zehatz batean nola eiten den egokitze aldia. Bertan gurasoen ikuspegiak azaltzen dira, zer egiten den, sortzen diren harremanak eskola eta familien artean. txosten hau oso interesgarria iruditu zaigu egokitze alfia fasea garrantzitsuenetakoa izango delako.

Lorenzo Milani

Etorkizunerako irakasle bezala, interesantea iruditzen zait metodo pedagogiko ezberdinak aztertzea , jakinez hori eragina izango duela gure irakasteko eran. Horregatik Milaniri buruzko sarrera bat egitea interesgarria iruditzen zait.

 

Lorenzo Milani Italiar apaiz eta pedagogoa izan zen. 1954an, Barbiana izeneko herrixkara bidali zuten bere ideia aurrerakoiengatik zigortzeko. Herrixka horretan, eskola bat sortu zuen. Bereziki, eskola guztientzako lekua izan behar zela nabarmendu nahi izan zuen: integratzailea, lankidetzan eta bazterkeriarik gabe. Langileen eta jende xumearen alde agertu zen, eurentzako hezkuntza bultzatuz. Barbianan, bere lan obra pedagogikoa planteatu zuen.

 Hurrengoak dira milani metodoaren printzipioak:

1-      Inspirazio sokratikoa.

2-      Elkarrekiko irakaskuntza eta taldeko lana.

3-      Irakaslearen papera eta behartsuenganako lehentasuna

4-      Hezkuntzaren helburuak

1.      Inspirazio sokratikoa

Milanik, hezkuntzaren estrategia bat erabili zuen, elkarrizketan eta indukzioan oinarritutakoa. Sokratesek bezala, Milanik esaten zuen harreman estua dagoela ezaguera eta hura bereganatzen dugun forman. Ironia eta maieutika erabili zuen hori ziurtatzeko.

Gazteei galdeketak egiten zien bere interesa pizten zuten gaien galderei erantzuteko eta erantzunak aztertu zitzaten, gehienetan adibideak zirenak. Ikasleek gaiaren ezjakintasuna erakusten bukatzen zuten. Erantzun horien azterketa, arrazoi induktibo bat erakusten zuen, ignorantziarik handiena gezurrezko jakintza batean ezkutatzen dena baita.

Maieutika, gogamenean ditugun ideiak azalaraztea, ikasleek euren errakuntzak onartzen zituztenean eta euren gogamenean zituzten egiak azaltzen zituztenean egiten zen. Maieutikak elkarrizketa esanahira bultzatzen du, elkarrizketaren garrantzia, jakintzaren prozesuan eta ezjakintasunaren askapenean dago.Horretarako, bestearengan konfiantza, ausartia, umiltasuna, itxaropena eta pentsamendu kritikoa izatea ezinbestekoa da. Elkarlana sustatuko du hezkuntza oinarri bezala eta arazoak konpontzeko antolakuntza beharrezkoa dela.

2.      Elkarlana eta elkar irakaskuntza

“Gutunak andereño bati” lanean, eskola Barbianak elkar hezkuntza bezala funtzionatzen zuela ikusi daiteke. Haur guztiek bazuten ikasteko eta irakasteko zer edo zer. Gai batean trebeak zirenak, euren jakintzak gainontzeko ikasleei irakasten zieten. Gazteek euren jakintzak eta bizitza partekatzen ikasi zuten. Taldeko lanak bultzatu zituzten, talde bat zirela gogoratzeko, eta guztiek iritzia emateko aukera zutela gogoratzeko.

3.      Irakaslearen papera eta behartsuenganako lehentasuna

Bere hezkuntza planteamenduaren ezaugarrietako bat, behartsuen eta marjinatuen aldeko lehentasuna izan zen.

Eurentzako hezkuntza bultzatu nahi zuen, beraien ezjakintasuna murrizteko eta kulturadun gazteetan bihurtzeko. Horregatik, Milanik gizarte erakundeei behartsuentzako eskolak eskatu zituen, hezkuntza egokia jaso zezaten eta Italiako eskola publiko zein pribatuak kritikatu zituen euren burges itxuragatik eta irakasleei soldata igotzea eskatzeagatik, egun pare batzuetan klase emateagatik.

4.      Hezkuntzaren helburuak

Milaniren postulatuetan hezkuntzaren helburu zehatz batzuk ikusi ahal ditugu:

• Hezkuntzaren helburu nagusia gizonari bere egoera perfektura eramatea da, bertutera.

• Hezkuntzaren helburua status bezala, gizakiek askatasunera bideratzea da.

• Hezkuntzaren helburua hobezintasun bezala.

Irakasleak esandako helburuak lortzeko bere ikasleei maitasunean irakastea, egian, onuran eta justizian oinarrituta behar dago, baita existentziaren kontzientzia,ondo egindako lanaren zentzua, taldeko lana eta laguntzeko jarrera.

Helburu hauek estatu sozial baxuko pertsona libre, autonomo, norbere kabuz aukeratzeko kapazitatea duten, haur eta gazte promesentzat jarriak zeuden.

Ala ere, Milanik gizartea hobetzeko helburuak zituen, hau da, ikasleei inguratzen dien errealitatea aldatu nahi zuen. Milaniren arabera, adimenaren eta izaeraren heziketak beharrezkoak izaten dira ikasleak gizartera ondo moldatzeko eta herritarren beharrak betetzeko.

Ligatzeko gaitasuna

Ligatzeko gaitasunen artean guretzat inportanteena gustatzen zaizun pertsonari da, baina beharrezkoak diren beste hainbat adierazle daude:

• Hitz egiterakoan:
• Leunki eta goxotasunez hitz egitea 
• Laudorioak esatea, baina ez gehiegizkoak, gehiegizko laudorioak esanez gero atzera eraman zaitzakeelako
• Hitz egiterakoan beti ere naturaltasuna mantenduz
• Entzutea:
• Atentzioa prestatzea gauzak kontatzerako orduan, bestearengan interesa adierazteko
• Bestea hitz egiten duen bitartean aurpegira begiratzera, horrela esaten duenari buruzko interesa erakutsiko duzu.

•  Jarrera:
• Gertutasuna erakustea, haurretik aipatutako guztia kontuan hartuz.
• Noizbehinka laztantzea, berotasuna erakusteko. Baina ez gehiegi, bestela beste pertsona akitu edo nekatu ahal du. Gainera laztanak emateko momentu egokia bilatu beharko da, momentu intimoa edo bien artean gertutasuna nabaritzen denean. 

•        Begiradak:
• Gustuko pertsona gertu dagoenean begiradak mantentzea
• Urrun dagoenean bere begirada "bilatzea"